Muzeum Czartoryskich w Krakowie

Muzeum Czartoryskich (fot. Janusz Klimek)

Muzeum Książąt Czartoryskich mieszczące się w Krakowie przy ul. Św Jana 19 i jest jednym z najstarszych muzeów w Polsce. To, które mieści się w Krakowie założono w 1878 roku, choć wcześniej zbiory gromadzono w posiadłości Czartoryskich w Puławach. Mieściło się w dwóch budynkach – Świątynia Sybilli i Dom Gotycki. To założone w Puławach w 1801 roku, było pierwszym muzeum w Polsce. Obecnie Muzeum w Krakowie należy do Fundacji Czartoryskich a opiekuje się nim Muzeum Narodowe, którego jest filią.

Po zakończeniu Powstania Listopadowego w 1831 roku majątek Czartoryskich został skonfiskowany przez Rosjan. Dużą część ze zbiorów muzeum udało się jednak uratować i przewieźć do Francji, skąd powróciły do Polski w 1876 roku. Wtedy też rozpoczęto starania o stworzenie muzeum w Krakowie.

Klasztorek przy ulicy Pijarów

Klasztorek ul. Pijarów (fot. Mkos, Wikipedia)

Początkowo zbiory były przechowywane w Arsenale Miejskim a po zakupieniu fragmentu klasztoru przy ulicy Pijarów i trzech kamienic przekształcono to w jeden budynek muzeum. Uroczyste otwarcie części muzeum i biblioteki odbyło się w 1880 roku. II Wojna Światowa spowodowała utratę części zbiorów, które zostały ukryte w pałacu w Sieniawie. Nie uchroniło to ich jednak przed rabunkiem ze strony niemieckich żołnierzy. Po wojnie muzeum zostało przejęte przez państwo i wcielone jako oddział Muzeum Narodowego. Od 1991 zbiory muzeum znajdują się w pieczy Fundacji Czartoryskich. Natomiast od 2010 roku trwa remont muzeum a otwarty jest jedynie Arsenal Miejski, gdzie znajduje się Galeria Sztuki Starożytnej. Przewidywany czas zakończenia remontu głównej części to 2017 roku.

Zbiory muzeum

Galeria Sztuki Starożytnej w Muzeum Czartoryskich

Galeria Sztuki Starożytnej (fot. Allie Caulfield, Wikipedia)

Pierwsza część zbiorów mieści się we wspominanym wcześniej arsenale. Tutaj znajduje się Galeria Sztuki Starożytnej gromadząca obiekty pochodzące z okresu sprzed III tysięcy lat p.n.e. do IV n.e, to blisko 3,5 tysiąca lat. Zgromadzone eksponaty są bardzo różnorodne, znajdziemy tu przedmioty codziennego użytku używane w starożytności, ale też dzieła sztuki w postaci sarkofagów, marmurowych rzeź, naczyń, malowideł i mozaiek ścienne. Do najważniejszych eksponatów jakie można spotkać w tej częsci wystawy należą:

  • Sarkofag z mumią młodej kobiety Tachenemti (VIII wiek p.n.e),
  • Stele punickie z Kartaginy (III wiek p.n.e),
  • Amfora znaleziona w nekropoli w Orvieto (I wiek p.n.e),
  • Dwie złote bransolety z czasów etruskich (VIII wieku p.n.e),
  • Marmurowy posąg Wenus pudica typu Medici (I wieku n.e),
  • Fresk pompejański ze sceną sakralno-idylliczną (I wieku n.e).

Druga część to kolekcja malarstwa, w której skład wchodzą prace artystów zachodnioeuropejskich i polskich od XIII do XIX wieku. Do najcenniejszych obrazów należą:

  • Dama z Łasiczką – Leonarda da Vinci,
  • Pejzaż z miłosiernym samarytaninem – Rembradta,

W kolekcji znajduje się kilkadziesiąt obrazów, a zbiory Czartoryskich prezentowane są łącznie ze zbiorami malarstwa Muzeum Narodowego.

Kolejny dział muzeum to pamiątki z dziejów Polski uszeregowane chronologicznie od czasów dynastii Jagiellonów po czasy króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. Zakres wystawy to XIV – XVII wiek. Eksponaty połączone są w jedną wystawę z eksponatami europejskiego rzemiosła artystycznego. Prezentowane są wyroby ze szkła, porcelany, tkanin, srebra i złota.

Ostatnia wystawa mieści się w klasztorku połączonym murowanym przejściem z pozostałą częścią muzeum. Znajdują się tam pamiątki tzn. Pamiątki Puławskie związane z rodem Czartoryskich. To głównie obrazy przedstawiające członków rodziny, ślady kontaktów z wybitnymi osobistościami oraz militaria polskie, europejskie i orientalne.

Prywatne muzeum

Od czasu do czasu powracają dyskusje na temat zabezpieczenia najcenniejszych eksponatów muzeum przed sprzedażą czy wywiezieniem z Polski. Warto przypomnieć, że zbiory nie są własnością Państwa Polskiego a prywatnej fundacji, która może nimi dysponować w dowolny sposób. Pojawiają się pomysły o wykupieniu przez państwo zbirów muzeum Czartoryskich, jednak propozycja wydaje się mało realna. Sama „Dama z Łasiczką” podczas podróży po europejskich muzeach ubezpieczona była na 300 mln $, nie mówiąc już o innych eksponatach. Problem próbowano też rozwiązać odpowiednią umową między stronami, jednak nie przyniosło to rezultatów.

[wp_ad_camp_6]