Kraków jest czasami nazywany miastem kościołów, niewiele odbiega to powiedzenie od prawdy, szczególnie w rejonie starego miasta. Tutaj występuje naprawdę spore „zagęszczenie kościołów na 1 km2”. Większość z nich to zabytki z kilkuset letnią historią, które pamiętają czasy średniowiecza, a niektóre z nich początki Piastów. Można je oglądać spacerując uliczkami starego miasta, duża część z nich dostępna jest do zwiedzania przez turystów. Nasz przewodnik po kościołach krakowskich zaczniemy od górującej nad starym miastem Katedry na Wawelu.

Bazylika Archikatedralna

Katedra na Wawelu w Krakowie

Katedra na Wawelu (fot. Anna Saini, CC BY-SA 3.0)

To miejsce szczególne w historii Polski, w Katedrze na Wawelu odbywały się koronacje królów Polski, to również miejsce ich spoczynku. Pochowani są tutaj niemal wszyscy królowie od Władysława Łokietka do Stanisława Leszczyńskiego. Obok 17 koronowanych głów spoczywają członkowie ich rodzin oraz wybitni mężowie stanu i narodowi wieszcze. Budowę katedry, zwanej chrobrowską, rozpoczęto około 1000 roku (utworzenie biskupstwa na Zjeździe Gnieźnieńskim), później wybudowano drugą, zwaną hermanowską. Budowę gotyckiej katedry rozpoczął Władysław Łokietek a konsekrowana była za czasów Kazimierza Wielkiego w 1364 roku. Później była ona wielokrotnie przebudowywana i rozbudowywana.

Kościół Mariacki

Kościół Mariacki w Krakowie

Bazylika Mariacka (fot. Pawel Pacholec, CC BY-SA 2.0)

Jest to jedna z najważniejszych świątyń w Krakowie pod Wezwaniem Najświętszej Marii Panny, która ma tytuł bazyliki mniejszej. Kościół Mariacki, znajduje się na placu o tej samej nazwie w narożniku Rynku Głównego. Z kronik Jana Długosza możemy dowiedzieć się, że pierwszy murowany kościół powstał tu w 1221 roku i został zniszczony w czasie tatarskiego najazdu. Obecna świątynia powstała w stylu gotyckim na przełomie XIV i XV wieku. Charakterystyczne dla Kościoła Mariackiego są dwie wieże o różnej wysokości. Jedna z nich, zwana Hejnalicą, ma 82 metry wysokości i to właśnie z niej grany jest hejnał mariacki o godzinie 12-tej. Na drugiej wieży, niższej o 13 metrów, znajduje się kościelna dzwonnica z czterema dzwonami, które są jednym z największych i najstarszych zespołów dzwonów w Polsce.

Kościół św. Barbary

Kościół św. Barbary w Krakowie

Kościół św. Barbary (fot. Barbara Maliszewska, CC BY-SA 3.0)

Położony pomiędzy Bazyliką Mariacką a Małym Rynkiem, Kościół św. Barbary jest gotycką budowlą z XIV wieku. Pierwotnie pełnił on funkcję kościoła cmentarnego, do czasu kiedy w XVI wieku został on przekazany Zakonowi Jezuitów. To dzięki ich działaniom kościół posiada piękne barokowe wnętrze z przepięknym ołtarzem i drewnianą balustradą uchodzącą za jedną z najpiękniejszych w Krakowie. Mimo, że nie jest to tak imponująca budowla jak sąsiadujący z nią Kościół Mariacki, na pewno warto się wybrać go zobaczyć.

Kościół św. Wojciecha

Kościół św. Wojciecha w Krakowie

Kościół św. Wojciecha (fot. Kriskros, CC BY-SA 3.0)

Na Rynku Głównym znajduje się też jeden z najstarszych krakowskich kościołów – Kościół św. Wojciecha. Niezweryfikowane podania mówią, że w tym miejscu kazania głosił św. Wojciech, który później udał się z Krakowa na Pomorze. Sakralna historia tego miejsca sięga X wieku, kiedy wybudowano tutaj murowaną świątynię. Obecna, ta zachowana do naszych czasów, świątynia została zbudowana na przełomie XI i XII wieku. W podziemiach kościoła możemy zobaczyć ekspozycję pokazującą historię krakowskiego rynku.

Kościół św. Anny

Kościół św. Anny w Krakowie

Kościół św. Anny (fot. Jakub Hałun)

Pierwszy, drewniany kościół, który stanął w tym miejscu w XIV wieku już po kilkudziesięciu latach spłonął. Kolejny Kościół św. Anny, który stanął w tym miejscu został ufundowany przez Władysława Jagiełłę. Duże znaczenie, dla późniejszego rozwoju kościoła, miało pochowanie tutaj w 1473 roku Jana Kanty – profesora Akademii Krakowskiej. Kiedy w 1680 roku papież kanonizował uczonego, do kościoła przybywało tak wielu wiernych, że postanowiono wybudować nowy, większy. Kościół rozebrano i na jego miejsce wybudowano nowy, który został konsekrowany w 1703 roku. W XVIII wieku kościół zyskał późnobarokowe hełmy i w takiej formie dotrwał do naszych czasów.

Bazylika Franciszkanów

Cały kompleks sakralny znajduje się przy ulicy Franciszkańskiej 2 składa się z Kościoła św. Franciszka i przylegającego do niego klasztoru Franciszkanów. Franciszkanie pojawili się w Krakowie za sprawą Henryka Pobożnego w 1236 roku. Niesamowite wrażenie robi wnętrze kościoła z polichromią namalowaną przez Stanisława Wyspiańskiego i witrażami, których był projektantem. W 2015 roku odkryto pod posadzką kościoła katakumby z około 20 trumnami.

Kościół św. Krzyża

Kościół św. Krzyża w Krakowie

Kościół św. Krzyża (fot. Luxetowiec, CC BY-SA 3.0)

Na Placu Ducha Świętego przy Teatrze im. Juliusza Słowackiego znajduje się zabytkowy Kościół Świętego Krzyża. Jest to gotycki kościół, wybudowany z cegły, którego początki sięgają XIII wieku. Kształt i układ budowli, wykorzystane materiały czynią z kościoła jedną z najczystszych stylowo gotyckich budowli na terenie Krakowa. Na uwagę zasługuje też sklepienie kościoła, oparte tylko na jednym filarze, który symbolizuje „drzewo życia”. Warto zwrócić też uwagę na chrzcielnicę z 1423 roku. Obok kościoła znajduje się plebania, która jest najstarszym, zachowanym budynkiem mieszkalnym w Polsce.

Kościół św. Andrzeja

Kościół św. Andrzeja w Krakowie

Kościół św. Andrzeja (fot. Polar, CC BY-SA 3.0)

Kościół został wybudowany przez benedyktynów pod koniec XI wieku w osadzie Okół. Według kronik Jana Długosza to tutaj bronili się mieszkańcy przed najazdem mongolskim w 1241 roku. Z uwagi na duże znaczenie obronne już dwa lata później Konrad Mazowiecki otoczył Kościół św. Andrzeja wałem z fosą. Później kiedy osadę włączono do Krakowa, fosę zasypano. Jest to jedna z niewielu zachowanych romańskich budowli w Polsce. Warto zwrócić uwagę na obronny charakter budowli, która jest bardzo charakterystyczna dla tamtych czasów.

Kościół św. Piotra i Pawła

Kościół św Piotra i Pawła w Krakowie

Kościół św Piotra i Pawła (fot. Barbara Maliszewska, CC BY-SA 3.0)

Znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie kościoła św. Andrzeja dzięki czemu można zobaczyć wyraźnie różnice architektoniczne między stylem romańskim a barokowym. Kościół św. Piotra i Pawła jest pierwszą barokową świątynią w Krakowie wybudowaną przez jezuitów w 1635 roku. Przez kilka lat funkcjonował jako cerkiew prawosławna. W kościele znajduje się najdłuższe w Polsce wahadło Foucaulta o długości 46,5 metr. Na jego przykładzie, w każdy czwartek, odbywają się pokazy obrazujące ruch obrotowy naszej planety.

Kościół Pijarów (no photo)

Kolejny barokowy kościół będący kompleksem sakralnym, wraz z klasztorem, położony przy ulicy Pijarskiej 2. Kościół Pijarów powstał stosunkowo późno, bo dopiero na początku XVIII wieku. Kościół został zaprojektowany przez znanego ówcześnie architekta Kacpra Bażankę. Imponujące wrażenie robi iluzjonistyczna polichromia, którą ozdobione jest wnętrze kościoła. W tym stylu wykonany jest również ołtarz.

Kościół św. Marka

Kościół św. Marka w Krakowie

Kościół św. Marka (fot. Barbara Maliszewska, CC BY-SA 3.0)

Kolejny kościół w bryle gotyckiej znajdujący się na skrzyżowaniu Sławkowskiej i św. Marka. Budowę Kościoła św. Marka rozpoczęto w II połowie XIII wieku. Czterokrotnie trawiły go pożary i za każdym razem odbudowywano go w nieco odmiennym wyglądzie. Budowany w dwóch etapach, co potwierdziły badania archeologiczne, pierwsze powstało prezbiterium a później korpus ze sklepieniem beczkowym.

Kościół św. Jana Chrzciciela i św. Jana Ewangelisty

Znajduje się przy ul. Św. Jana, charakteryzuje się barokową bryłą, wystrojem i elewacją. Podkreślił to ostatni remont fasady wraz ze znajdującym się na nim obrazem Matki Bożej Łaskawej z XIX wieku. Badania archeologiczne wykazały, że Kościół św. Jana zbudowany został w stylu romańskim w XII wieku, jednak od tego czasu był wielokrotnie przebudowywany. Od 1726 roku świątynia należy do sióstr prezentek. Znajduje się w niej cudowny Obraz Matki Boskiej Świętojańskiej.

Kościół Św. Marcina

Położony przy ul. Grodzkiej jest siedzibą krakowskiej parafii ewangelicko-augsburskiej oraz diaspory kościoła ewangelicko-reformowanego. Zabytkowy Kościół św. Marcina ma charakter ekumeniczny. Pomimo tego, że kalwini są przeciwni rzeźbom i obrazom w miejscach sakralnych, to w tej świątyni wyrazili zgodę na obraz Jezusa i dwie figury. Barokowa świątynia postawiona w 1640 roku, w miejscu romańskiego kościoła z XII wieku, została przekazana zborowi ewangelickiemu w 1818 roku.